Inyong, Rika, Sida Pada Melek: Kepriwe Carane Urip Ayem Zaman QRIS (Digital)
Wong Ngapak Purwokerto kuwe terkenal "cablaka"=blakasuta, jujur, apa anane. "Ora ngapak ora kepenak". Nah, sifat cablaka kiye Tatag Teteg Tutug nek digandeng karo literasi keuangan digital. Dadine: dompet aman, ati ayem, urip tentrem.
1. A-Aja Kesusu: NgecekLegalDuluLur, Kaya Tuku Mendoan
Budaya Ngapak#1: Tuku mendoan nang pasar Wage be mesti dideleng: mateng apa mentah, aeng apa ora. Nek kesusu, weteng lara.
Literasi Digital Zaman Saiki#1: Tatag, Teteg, Tutug.
- Tatag Cek OJK: Aja gampang klenik karo "invest bodong 2% sedina". Cek ndisit nang http://ojk.go.id. Nek ora ana = tipu-tipu kayak mendoan gosong: dibuang bae.
- Teteg Takon: Wong Ngapak ora isinan takon. "Kiye bunga pira mas?" Takon CS bank, takon kanca sing wis paham. Isin qtakon = _kesasar neng dalan_.
- Tutug Catat: Mbiyen nyatet utang nang _dinding warung_. Saiki nyatet nang App Catatan Keuangan. Ben ngerti duite mlayu maring endi: nggo rokok apa nggo tabungan.
- Bahasa Ngapak: "Aja mung nuruti kepengin, dompete sing meringis". Artine: aja FOMO, engko nangis.
2. B - Blakasuta: Jujur Karo Aweke Dhewe, Karo HP Dhewe
Budaya Ngapak#2: Ngomong cablaka. Nek ora duwe ya ngomong ora duwe. Ora gengsi-gengsian.
Literasi Digital Zaman Saiki#2= Penyakit Digital*:*Pinjol llegal*: "Cair 5 menit, KTP tok". Lagi butuh nggo tuku _cilok_, jebule jebakan. Bunga 1%/dina. Utang Rpljt dadi Rp9jttelung sasi. DC nelpon ngasi tekan _pak RT_.
- [1]Judol/Judi Online: "Depo 20 ewu dadi jutaan". _Jebule_ bandar sing sugih. Rika sing kere. Ngisin-isinke wong tua.
- Flexing Utangan: Kredit HP anyar nggo story WA. Padahal cicilane mangan gaji. Kuwi jenenge "melarat gaya sultan".
Aksi Segenap Hati Wong Banyumas: Rumus 2L OJK: Legal & Logis. Nek ora masuk akal = mending turu. Nek bank BRI nyaurani KUR 6% / taun, masa iya ana wong wani nyaurani 1% / dina? Mikir Lur.
3. C - Cengkir: Cilikan Tapi Dadi, Nabung Digital Mulai Saka Receh
Budaya Ngapak#3: "Cengkir tiring, esih kuncup janjane". Artine: cilik ora papa, sing penting bakal dadi.
Literasi Digital Zaman Saiki#3 = Cengkir Zaman Now:
- QRIS nang Alun-Alun: Bakul getuk goreng, bakul tempe mendoan wis QRIS. Ora usah nggoleti kembalian. Penjual aman, pembeli kepenak.
- Nabung Emas Rp 10 ewu: Nang Pegadaian Digital. Mbiyen celengan ayam, saiki celengan emas digital. Setahun nglumpuk, dadi anting nggo anak wedok.
- SBN Ritel: Tuku SUN nang Bibit/Livin. Mulai Rp 1jt. Bungane 6,5% / taun, dijamin negara. Aman Lur, ora kaya arisan bodong.
- Dana Darurat: Wong Purwokerto ngomong "simpanan kanggo mbendino sapa ngerti ana apa-apa". Simpane nang Bank Digital bunga 4-6%. 6x gaji. Nek montor mogok, ora utang. Wong Ngapak Tatag adaptasi, ora kudet.
4. D - Dandani: Mbeneri Kebiasaan, Aja Dibaleni[2]
Budaya Ngapak#4: Nek klambi suwek ya didandani. Nek dalan rusakya digawekan.
Literasi Digital Zaman Saiki#4: Utang Digital Kudu Didandani:
- Stop Gali Lubang Tutup Lubang: Nyaur pinjol nggo pinjol. Kuwi "tambah suwek tambah ndedel". Mandeg. Ngakua karo keluarga.
- Skala Prioritas Ngapak: "Ndangir kudu urut". Urutane: 1) Pangan, 2) Utang, 3) Tabungan, 4) Kepengin. Tuku speaker nggo orgena tunggal bisa ngenteni.
- Komunitas Melek: Nang Purwokerto akeh komunitas. Gawe grup WA "Inyong Melek Finansial". Nek ana SMS "Mama minta pulsa" = langsung share, ben konco ora kena.
Pepatah Ngapak: "Kebo nyusu gudel" = Wong tua malah ngutang karo anake. Aja ngasi kedaden. Wong tua kudu melek digital, anake kudu setulus hati ngajari.
5. E - Ebeg: Bareng-Bareng, Aja Dewekan
Budaya Ebeg Banyumas: Nari bareng, kuda Lumping bareng, kesurupan be bareng. Intine: gotong royong.
kraca didol nang Shopee/Tokopedia. Bayare QRIS. Wong Jakarta dadi ngerti rasane Ngapak.
Rumus Tutug Wong Ngapak:
Ayem = (Cablaka x QRIS x Nabung Cengkir) " Ora Pinjol
Penutup:
Memimpin dengan Budaya Ngapak (Banyumasan):
- Aspirasi Digital#1 : HPmu Sumber Pendapatan: HP-ne nggo ngasilna duit, udu ngentekna duit. Jualan nang online, udu judol.
- Aspirasi Digital#2 : Gotong royong lawan pinjol ilegal: Ngaku nek kebentus pinjol. Ora usah isin. Luwih isin nek mlayu.
- Aspirasi Digital#3 : Cek Layanan Online: Ngajari wong tua transfer MBanking. Ben ora ngantri neng bank panas- panasan.
- Aspirasi Digital#4 : Dijaga jempole: Jaga jeneng Purwokerto. Kota Satria, aja dadi Kota Korban Pinjol ilegal.
Pantun Ngapak nutup:
"Mangan mendoan karo dawet, neng alun-alun Purwokerto. Nek kepengin urip slamet, Literasi digital kudu nyantol neng ati rika."
Takon Lur: Rika wis duwe QRIS apa urung? Apa esih seneng nyelengi neng ngisor kasur?* Crita bae, inyong rungokna karo segenap hati.
#03.05.2026
@abefinomics.com
[1]Data Bl 2024*: Banyumas transaksi QRIS naik 310% yoy. Jebule
[2]Literasi Digital Zaman Saiki#5 : Gotong Royong*:
- *Ajari Tangga*: Mboke neng pasar Manis esih bingung QRIS. _Rika_ sing nom ajari. Kuwi Jbadah Lur_.
- *Lapor Bareng*: Nek ana DC pinjol ilegal neror sekampung, lapor bareng nang Satgas PASTI OJK 157. Jnyong, rika, sida pada kuwat_.
- *Bangun UMKM Digital*: Tempe mendoan, getuk goreng,
